Goodbye kitty!

Кога бев мала, сакав да имам маче. Мајка ми се противеше на секакво напоменување на таа идеја, но јас не се откажував. Еден ден донесов дома мало маче и му направив куќичка од картон, послана со мало ќебенце. Мислев дека мајка ми ќе го засака исто како и јас веднаш штом ќе го види, па ќе мора да се помири што заспаната убавица се беше вдомила веќе.

Но се излажав – немаше начин да ја натерам да живее со животно, но ми дозволи да си поиграм со него две недели, па после да го вратам на претходниот сопственик. Целата во солзи, не сакав ни да си замислам колку поблиско ќе го чувствував тоа мало крзнено клопче за тие две недели, па решив да го вратам веднаш.

Верувам дека инволвирањето во било каква релација со било какво суштество, не е ризик од кој само јас стравувам. Сигурно многупати сте сакале да направите некој кулинарски специјалитет и сте потрошиле два – три часа за да го добиете токму оној вкус кој е неодолив и притоа сте го декорирале и сервирале беспрекорно, за на крај да биде изеден за не повеќе од 5 минути. Дали не мислите дека би заштедиле многу повеќе од вашето слободно време кога би отишле во ресторан, или кога би каснале нешто набрзина, затоа што сепак, јадете за да преживеете, а не живеете за да јадете. Зошто тогаш би се труделе околу нешто кое знаете дека нема да остане? Нема ни долго да трае, така е и со врските. Свесни сме дека имаат рок на траење. За некого се долги и сериозни веднаш штом поминала половина година, а за некого пак година-две, но сепак, не можат да траат вечно. После три, четири, пет или шест години, чинијата одеднаш може да биде празна, да не остане ниту трошка како доказ дека нешто сте подготвувале, дека сте декорирале, нема да остане ниту мирисот, ниту бојата на кари, ниту ливче магдонос...

Или пак мајка ви ќе ви рече дека време е да се разделите со вашето милениче. Подобро воопшто да не сте ја почнале таа врска. Тогаш нема да има солзи, нема да има разделби, нема да губите време, нема да губите делови од вас, преточувајќи ги во некое дело, што секако го правите со љубов, го правите со задоволство, уживате во тој труд, во својата внесеност. Затоа купувајте готова храна и, уживајте во животот!

Back to black

Персонификација е стилската фигура преку која ние, на мртвите тела им даваме човекови особини. Најпрепознатлив пример за тоа се басните, во кои, преку симболи на карактеристиките на животните ги препознаваме луѓето – итар како лисица, силен како лав...

Лисицата не може да биде итра! Таа е животно, живее во синџир во кој мора да се исхранува, мора да биде препредена за да улови плен. Човекот не мора да го прави тоа. Тој не мора да биде итар, не мора да биде препреден, не мора да гази преку лешови за да го добие она што го посакува... Постои размена, постои монетарна вредност за предметот на размена, постои разбирање. Разбирање кое животните не го познаваат.

Она што не разликува од животните е токму способноста за резонирање, способноста за говор. Способноста да изразиме некому љубезност, сочувство, да бидеме искрени со некого, да насмееме некого.

Каде сме научиле да играме игри? Каде сме научиле да глумиме, да се преправаме, да лажеме и да напакостуваме? Дали човечкиот род од секогаш ги распознавал овие особини и ги именувал, или пак модерната цивилизација ги донела заедно со литературата?

Модерните филозофи суштински ја изменија старата латинска изрека Homo homini lupus est, велејќи дека: „Човек на човека е човек” – со право, крунисувајќи го човекот како ултимејт ѕвер. Најлошото нешто што на човека може да му се случи, тоа е друг човек. Колку и апсурдно да звучи, навредувајќи ги нашите далечни предци кои не ги познавале човековите недостатоци, ве молам луѓе, не бидете примитивни, не бидете ѕверови! Бидете искрени, бидете љубезни, бидете добри. Не се воздржувајте, разговарајте со оние кои не ве разбираат, наведете ги своите мотиви. Не ги повредувајте оние кои ве сакаат, потрудете се, од дното на своите срца, да бидете луѓе. Родени сте како луѓе и тоа е товарот на денешницата, кој сте должни да го понесете!

Такси

Интересно е како возачите на такси кои се наредени во колони насекаде каде што поминуваме, мислат дека е доволно само да не погледнат подолго, или да ни кажат некоја дестинација и ние веднаш ќе отрчаме да влеземе во такси. Тие викаат, излегуваат од возилата, постојано не потсетуваат за градови каде би можеле да одиме и само доколку би поминале покрај нив, би забележале како возачот веднаш ќе ја згасне цигарата, ќе го затвори прозорецот, ќе го запали моторот, а ние само безмилосно ќе ги одминеме. Најчесто сето тоа ни оди на нерви и помислуваме: „Тоа не е производ кој може да не заинтересира, тоа е едноставно потреба за превоз. Ако ми треба такси, не ми треба убедување, едноставно ќе влезам во кола и ќе ја кажам саканата дестинација.“

Истото се случува и со жените, кои мислат дека доколку го погледнат некого подолго време, или поминат покрај него, тоа ќе биде доволно за тие да бидат забележани, а потоа веднаш да бидат со него „среќни засекогаш“. Она што ние не го сфаќаме, слично како такси-возачите, е дека ним не им треба превоз. Тие сакаат да одат пеш, да прошетаат, да видат многу луѓе, да сретнат многу жени. Сакаат да го доживеат светот, а не да го поминат набрзина гледајќи го низ прозорецот на некое возило кое внатре е можеби удобно, но однадвор изгледа правливо и непривлечно.

Аналогијата е јасна – не можеме да привлечеме потрошувач доколку кај него не постои јасно изразена потреба за производот или услугата. Точно е дека маркетерите можат да создадат потреби – но тоа се прави на суптилен начин. Сé друго може да предизвика спротивен ефект, да предизвика уште поголема свесност за НЕпотребноста, слично како и отсуството кое е најголемиот доказ за нечие присуство, како кога светлината им дава одраз на нештата, кои не се ништо повеќе, туку сенки. Можеме само да чекаме во сенка, или можеме да зрачиме. Не мора да говориме, можеме само немо да постоиме. И тогаш, по некое време, сигурно ќе влезе некој патник и ќе ја каже својата дестинација.

Ц-мол

Изведбата на едно музичко дело може да се поистовети со театарска претстава – музиката е текст самата за себе, а не само поддржувачка сценографија. Актерите знаат дека соживувањето со улогата е најесенцијалната карактеристика на изведбата – а бонус за самите нив како базичен ресурс би биле чувствата произлезени од моменталната состојба во која се наоѓаме. Сепак, не можеме да го издвоиме актерот од самиот човек, ниту пак актерот да го спречиме да интерферира во секојдневното човеково општење. Ако можеме да ја пронајдеме тагата длабоко во себе, тагата што некогаш сме ја чувствувале, или пак, уште подобро, ако остатоците од неа се се уште свежо погребани, ќе можеме да ги откопаме тие реликти и да ја оживееме уметноста, да и дадеме вистински сјај. Да воспоставиме една совршена комутативност помеѓу нас и уметноста, на која што таа ќе ни возврати со тоа што ќе ни даде штит, ќе ни даде покривка со која ќе не покрие, но сепак ќе ни го подаде в раце врутокот во кој слободно би можеле да ги излиеме сите наши чувства, на сметка на ликот кој го играме.

Но како обсерватори на нечија изведба, особено во областа на музиката, нејзиниот квалитет треба да го восприемаме не само степен на емоционална опфатеност, туку и да бидеме критични кон прецизноста на техничката изведба, издржаноста на тонот, на што музичарот би можел најмногу да се посвети доколку се дестилира од сопствените чувтсва и музиката ја доживее само како нешто што умее добро да го прави. Сите дурови и молови, сите тенута и вибрата, се само наша умешност и световна уметност, нешто што го правиме професионално добро... Делото е совршено изведено, со целосна ментална и физичка посветеност, без да бидиме заведени и изманипулирани од чувтсвата, од внатрешните превирања. А тогаш, изведбата не е само случајно поклопување на состојбите, туку е вистински квалитет.

Простата аналогија на сето ова би било чувството на моќ, трезвеноста на размислувањето, чувството на сигурност кога ние ги држиме конците во свои раце, конците на сопствената марионета. И по кој пат тоа ќе го потврди Тони Парсонс, велејќи: „Моќта ја има тој на кого врската не му е толку битна.“ По овој рецепт, можеме да посегнеме по заклучокот кој на многумина нема да им се допадне: ако ги апстрахираме чувствата како небитни и застранувачки, можеби и ќе постигнеме подобар квалитет во односите со луѓето.